Harea Mimarlık’ın kurucusu iç mekan tasarımcısı Gökhan Çelik, tasarımı yalnızca güzel görünen mekanlar yaratmak olarak değil, insanların yaşam alışkanlıklarına cevap veren alanlar oluşturmak olarak ele alıyor. Doğru yerleşimden malzeme seçimine, estetikten uygulama detaylarına uzanan yaklaşımını kendisiyle konuştuk.
1. Harea’yı kurarken nasıl bir tasarım anlayışını temsil etmek istediniz? Mesleki yolculuğunuzda sizi kendi markanızı oluşturmaya yönlendiren ihtiyaç neydi ve bugün geldiğiniz noktada hayaliniz nasıl bir karşılık buluyor?
Harea’yı kurarken aklımdaki şey, insanların kendilerini ait hissedecekleri mekânlar tasarlamaktı. Çok güzel görünen bir evin içinde rahat edemiyorsanız bir şey eksik kalmış demektir. Ben tasarımın, o evde yaşayan kişinin hayatıyla bir karşılığı olsun istiyorum.
Kendi markamı oluşturma isteği de tasarımdan uygulamaya kadar bütün süreci aynı anlayışla ele alma arzusundan doğdu. Çizimde düşündüğümüz bir detayın uygulamada da doğru şekilde hayata geçmesi benim için çok değerli. Harea’da kurmak istediğim ilişki, müşterinin hem tasarım kararlarında hem uygulama sürecinde kendini rahat hissedebilmesi. Bugün de markanın gelişimini bu düşünce üzerinden değerlendiriyorum: Ortaya çıkan mekân kadar, o noktaya nasıl geldiğimiz de önemli.
2. Sizin için başarılı bir iç mekân tasarımını belirleyen temel unsurlar neler? Bir mekânın insanın yaşam kalitesini değiştirebileceğine inanıyor musunuz?
Kesinlikle inanıyorum. Bazen sabah ışığını daha iyi alan bir oturma köşesi, bazen doğru yere konmuş bir dolap, bazen de mutfakta rahatça hareket edebilmek günlük hayatı ciddi şekilde etkiliyor. İnsan her zaman bunun nedenini tarif edemiyor ama o mekânda daha iyi hissediyor.
Benim için başarılı bir iç mekânın temelinde doğru yerleşim var. Ardından ışık, malzeme, ölçü ve kullanıcı alışkanlıkları geliyor. Bunların birbirini desteklemesi gerekiyor. Bir koltuğu çok beğenebilirsiniz ama odanın dolaşımını zorlaştırıyorsa orada doğru seçim olmayabilir. Tasarımın başarısı biraz da bu kararların günlük hayatta ne kadar rahat çalıştığında ortaya çıkıyor.
3. Kendi tasarım dilinizi nasıl tanımlarsınız? Vazgeçemediğiniz bir malzeme, detay veya tasarım yaklaşımı var mı?
Sıcak, sakin ve detayları özenle düşünülmüş mekânlara yakın hissediyorum. Sadelik hoşuma gidiyor ama fazla mesafeli, içinde yaşamaktan çekineceğiniz bir sadelik değil. Ahşabın dokusu, doğal taşın hareketi, kumaşın verdiği yumuşaklık benim için çok şey ifade ediyor.
Özellikle doğal meşe tonlarını seviyorum. Taşla, camla ve doğru ışıkla bir araya geldiğinde çok dengeli bir atmosfer oluşturabiliyor. Yine de her projeye aynı malzemeyi taşıma gibi bir yaklaşımım yok. Önce mekânı ve kullanıcıyı anlamak gerekiyor.
Beni en çok heyecanlandıran detay ise malzemelerin birleştiği yerler. Bir dolabın duvarla ilişkisi, bir kapının yüksekliği, ışığın bir yüzeye nasıl düştüğü… Küçük görünen bu kararlar, mekânın bütününü çok etkiliyor.
4. Bir iç mimarın görevi, müşterisinin isteklerini yerine getirmekle mi sınırlıdır? Harea olarak müşterilerinizle kurduğunuz ilişkiyi nasıl tanımlarsınız?
Müşterinin ne istediğini dinlemek işin başlangıcı. Ama o isteğin arkasındaki ihtiyacı anlamak da bizim sorumluluğumuz. Örneğin daha büyük bir mutfak isteyen birinin asıl ihtiyacı daha fazla alan değil, daha iyi bir yerleşim ve yeterli depolama olabilir.
Bu yüzden ilk görüşmelerde yalnızca beğenilen görsellere bakmayı yeterli bulmuyorum. Evde nasıl vakit geçiriliyor, misafir ağırlanıyor mu, hangi alanlar kullanılmıyor, günlük hayatta en çok ne yoruyor? Bunları konuşmak gerekiyor.
Harea’da müşteriyi kararların dışında bırakmadan ilerlemek istiyorum. Bir öneriyi neden yaptığımızı anlattığımızda, o da kendi evine başka bir gözle bakabiliyor. Benim için ilişkinin en güzel tarafı bu ortak düşünme hâli. Belirli bir tarzı kabul ettirmekten çok, birlikte doğru çözümü bulmak.
5. Bir mekânı değerlendirirken ilk olarak nelere dikkat edersiniz? Çoğu kişinin gözden kaçırdığı detaylar nelerdir?
İlk olarak ışığa ve mekânın içinde nasıl hareket edildiğine bakıyorum. Nereden giriyorsunuz, gözünüz ilk nereye gidiyor, bir alandan diğerine geçerken önünüze ne çıkıyor? Daha mobilya ya da renk konuşmadan bunlar çok şey söylüyor.
Sonra oranlara dikkat ediyorum. Kapılar, açıklıklar, mobilyalar ve boşluklar arasında bir uyum var mı? Bazen çok güzel parçaların bir araya geldiği bir oda yine de iyi hissettirmeyebiliyor; sebebi çoğu zaman bu ilişkiler oluyor.
İyi düşünülmüş bir mekânda prizlerin konumundan dolap kapaklarının açılımına kadar hayatı kolaylaştıran kararlar vardır. Aydınlatma da bunlardan biri. Her yeri aynı ölçüde aydınlatmak yerine, ihtiyaca göre farklı ışıklar kullanmak akşam evde geçirilen zamanı bile değiştirebiliyor.
6. Bir evin modası geçmeyen bir karaktere sahip olmasını sağlayan nedir? Güncel eğilimleri projelerinize nasıl dahil ediyorsunuz?
Bence önce o evin sahibini yansıtması gerekiyor. Sadece bir dönemin popüler görüntüsüne göre kurulmuş evler daha çabuk eskiyebiliyor. Kullanıcının sevdiği renkler, saklamak istediği eşyalar, yaşam biçimi tasarıma girdiğinde ise daha kişisel bir karakter oluşuyor.
Kalıcı yüzeylerde ve büyük mobilyalarda dengeli seçimler yapmayı seviyorum. Daha deneysel renkleri veya güncel eğilimleri ise gerektiğinde değiştirilebilecek parçalarda kullanmak mümkün.
Yeni olanı takip etmekten keyif alıyorum. Ama bir şeyi projeye dahil ederken “Şu an çok kullanılıyor” demek benim için yeterli değil. Bu eve uyuyor mu, kullanıcı bunu gerçekten seviyor mu, birkaç yıl sonra da kullanmak isteyecek mi? Kararı bunlara bakarak veriyorum.
7. Tasarım yaklaşımınızı en iyi yansıttığını düşündüğünüz proje hangisi? Bu projeden ne öğrendiniz?
Harea’nın yaklaşımını en iyi anlatan çalışmaların, evin bütününü ele aldığımız villa renovasyonları olduğunu düşünüyorum. Çünkü burada tek bir odanın görüntüsünü değil, yaşamın nasıl işleyeceğini birlikte düşünme fırsatı buluyoruz. Mutfakla salonun ilişkisi, merdivenin konumu, depolama alanları, ışık ve malzemelerin odalar arasındaki devamlılığı aynı bütünün parçaları oluyor.
Bu tür çalışmalarda beni en çok düşündüren konu, mevcut yapının sunduklarıyla kullanıcının beklentilerini buluşturmak. Her istediğinizi her yere yerleştiremiyorsunuz; bazen bir önceliği yeniden konuşmak, bazen de alışılmış yerleşimi sorgulamak gerekiyor.
Bu yaklaşımın bana hatırlattığı şey şu: Tasarımda ilk akla gelen çözümle yetinmemek gerekiyor. Plan üzerinde biraz daha düşünmek, uygulamada ve günlük kullanımda çok büyük bir fark yaratabiliyor.
8. Estetik, işlevsellik ve bütçe arasında nasıl bir denge kuruyorsunuz? Hangi detaylara yatırım yapılmalı?
Bütçeyi en başından açıkça konuşmak gerektiğine inanıyorum. Böylece neye öncelik vereceğimizi birlikte belirleyebiliyoruz. Her yüzeyde pahalı bir malzeme kullanmak, tek başına iyi bir sonuç getirmiyor. Daha ulaşılabilir bir malzeme de doğru detay ve iyi işçilikle çok güzel görünebilir.
Ben öncelikle sonradan değiştirmesi zor ve günlük hayatta sürekli kullanılan alanlara önem veriyorum. Altyapı, su yalıtımı, elektrik ve mekanik işler, zemin uygulaması, mutfak ve dolapların işleyişi bunların başında geliyor. Görünmeyen işlerin doğru yapılması, görünenler kadar önemli.
Dekoratif objeler, bazı aydınlatma ürünleri ve tamamlayıcı mobilyalarda ise daha esnek davranılabilir. Hatta her şeyi ilk gün tamamlamak zorunda da değiliz. Evin zaman içinde, içinde yaşayanlarla birlikte gelişmesini seviyorum.
9. Kullanıcıların alışkanlıklarını ve değişen ihtiyaçlarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Evini yenilemek isteyen birine hangi üç noktayı gözden geçirmesini önerirsiniz?
İnsanların evlerini anlatırken kullandıkları küçük cümleleri önemsiyorum. “Burada hiç oturmuyoruz”, “Mutfakta hep birbirimize çarpıyoruz” veya “Eşyaları koyacak yer bulamıyoruz” gibi ifadeler bize doğrudan ihtiyaçları gösteriyor.
Bugünkü düzenin yanında birkaç yıl sonrasını da konuşmak gerekiyor. Evden çalışma, aile düzenindeki değişiklikler, misafir alışkanlıkları… Her şeyi kesin olarak öngöremeyiz ama bazı alanları farklı kullanımlara açık bırakabiliriz.
Tadilata başlayacak birine üç şey öneririm. Önce mevcut evinde onu en çok zorlayan noktaları yazsın. Sonra ayırabileceği toplam bütçeyi, beklenmedik işler için bir pay bırakarak belirlesin. Son olarak da uygulamaya geçmeden yerleşimi ve temel ihtiyaçları netleştirsin. Şantiyede aceleyle verilen kararlar hem bütçeyi hem sonucu etkileyebiliyor.
10. Önümüzdeki yıllarda Harea’yı nasıl bir noktada görmek istiyorsunuz? Sizi en çok heyecanlandıran hedefler neler?
Harea’nın, tasarımını beğendiği kadar çalışma biçimine de güvenilen bir marka olmasını istiyorum. İnsanların bize geldiklerinde kendi ihtiyaçlarının dinleneceğini ve projenin her aşamasına özen gösterileceğini bilmeleri benim için çok değerli.
Villa renovasyonu ve kişiye özel yaşam alanlarında daha fazla derinleşmek, tasarımla uygulama arasındaki bağı güçlendirmek istiyorum. Yat tasarımı da beni heyecanlandıran bir alan. Daha sınırlı bir hacimde konforu, depolamayı ve estetiği birlikte çözmek çok dikkatli düşünmeyi gerektiriyor.
Büyürken korumak istediğim şey ise her projeyle kurduğumuz yakın ilişki. Yeni işler üretmek heyecan verici ama günün sonunda tasarladığımız yerde birinin hayatı devam ediyor. Harea’nın geleceğini düşünürken benim için en güçlü motivasyon bu.
